DANIŞANINI NASIL MOTİVE EDERSİN?

Koçların zorlandığı alanlardan birisi danışanlarını motive edebilmektir. Danışan seansta müthiş bir farkındalık yaşar. Seanstan öyle bir enerji ile çıkar ki, bir sonraki seansa gelmeden bütün eylem adımlarını yapacağını zannedersin.  

Ama maalesef öyle olmaz. Danışan bir şey yapmadan geri gelir. Sorunu kendinde arama; danışanlar hızlıca eski paternlerine dönerler. Kolay kolay konfor alanlarından çıkmazlar. Onları motive etmek için aşağıda sunulan; motivasyon teorilerini kullanabilirsin.

  • Abraham Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi Teorisi
  • Herzberg’in Çift Faktör Teorisi
  • Mc Clelland’ın Başarı İhtiyacı Teorisi
  • Alderfer’in ERG Teorisi
  • Mc Gregor’un X ve Y Teorisi
  • Argyris’in Olgunluk Teorisi
  • Wroom’un Bekleyiş Teorisi
  • Lawler ve Porter’ın Geliştirilmiş Bekleyiş Teorisi
  • Skinner’ın Davranış Şartlandırma Teorisi
  • Adams’ın Eşitlik Teorisi
  • Locke’un Amaç Teorisi

Bu teorileri okuyunca, her birine ayrı ayrı hak vermemek elde değil. Ancak Türk vatandaşının, tahmin edilemez hareket çeşitliliği, motivasyon teorilerini boşa çıkarabiliyor. Kendine has ve sürekli değişen tutumlarıyla insanlar, diğer insanların özveri ve uğraşlarını boşa çıkarıyorlar.

Benim burada sunacağım yöntemler ise, doğrudan hayattan çıkarılmış; birer gözlemdir. Kişileri ve kendimizi motive edecek hususları, yerel bakış açısıyla sunuyorum:

Motivasyonu arttıran Türk tipi unsurlar:

 

Mecbur kalma:

“Yumurtanın kapıya gelmesi” durumudur.  Zoru görünce harekete geçmektir. Danışanınıza sorunuz:

  • Bu işi yapmak zorunda mısın?
  • Ne zaman yapmak zorunda kalacaksın?
  • Yapmazsan başına ne gelir?

Mecbur hissediyorsa yapacaktır.  Sizin göreviniz bu mecburiyeti açığa çıkarmaktadır.  

 

Sıkı bir rakip:

Bir Türkü motive etmenin en kolay yolu, yarışa sokmaktır. Biraz risklidir. Çünkü ne kadar çok risk alacağını tahmin edemezsiniz. Ama bir yarış başladı mı durması imkansızdır. İşte ve okulda, iyi bir rakip her zaman kuvvetli bir motivatördür. Danışanınıza sorunuz:

  • Bunu sen yapmazsan kim yapacak?
  • Kendini bir yarışta hissediyor musun?
  • Birisine geçilmek veya geçmek seni etkiliyor mu?

 

İddia etmek:

Benim tanıdığım kişiler, kadınlar ve erkekler, eğer “-şu işi başaracağım” diye iddialı bir şekilde, açık beyanda bulunmuşlarsa; hedeflerine ulaşmak için harekete geçerler. Danışanınıza sorunuz:

  • Bu eylem adımlarını ilan etmek ister misin?
  • Kimlere meydan okuya bilirsin?
  • Bu konuya yönelik neye söz verirsin?

 

Popüler Hedefler:

Kendiniz ve çevreniz için popüler hedefler belirlemek motivasyonu doğal olarak besler. Örneğin erkek çocuğunuzu, futbola motive etmek, masa tenisine motive etmekten daha kolaydır. Konu oraya gelirse danışanınıza sorunuz:

  • Herkes tarafından desteklenen eylem adımı hangisi olur?
  • Seni meşhur edecek tutum ne olur?
  • Popüler kişilerin dikkatini çekecek tutum ne olur?

 

Çarpan etkisi:

Bir kişinin, bir alanda motivasyonlu olması diğer alanlardaki motivasyonunu arttırır. Örneğin kişi spor yapıyorsa, işinde de motivasyonu yüksektir. Hayatının büyük kısmını yüksek enerji düzeyi ile yaşayanlar, hayatının geri kalan kısmında düşük enerji ile duramazlar.  Danışanınıza sorunuz:

  • Seni en çok motive eden husus nedir?
  • Diğer alanlarda yüksek olan motivasyonunu bu konuya nasıl yansıtırsın?
  • Enerjini ve istekliliğini yükseltecek unsurlar neler?

 

Fizyolojik özellikler:

Fizyolojik özellikler, göz ardı edilen bir motivasyon kaynağıdır. Aşırı kilolu olmak, yeteri kadar beslenmemek, alkol almak, demir ve vitamin eksikliği enerjinizin yerlerde sürünmesine neden olur. Enerjik olmak, istekli olmanın olmazsa olmaz şartlarındandır. Enerjisi düşük insanlar bir türlü harekete geçirilemezler. Doğru beslenme ve spor, motivasyonun fizyolojik kaynağıdır. Danışanınıza sorunuz:

  • Enerjini düşüren beslenme alışkanlıkların var mı?
  • Enerjini düşüren etkenler neler?
  • Sağlıklı hissettiğin zamanlarda enerjin nasıl?

 

Örnek etkisi:

Çevresinde, motive olmuş insanların bulunduğu kişiler, onlardan etkilenirler. İyi bir okula gönderilen öğrencinin, iyi bir sonuç elde etme şansı yüksektir. Kötü bir çevrede, özellikle şikayet mekanizmasının yoğun olarak kullanıldığı çevrelerde yetişen kişilerin, bu özelliklerinin törpülenmesi gerekir.  Danışanınıza sorunuz:

  • Çevrende motivasyonunu olumlu ve olumsuz etkileyen kimler var?
  • En çok kimi örnek alıyorsun? Hangi özellikleri seni etkiliyor?
  • Kime örnek olmak istiyorsun?

 

Karşı cins etkisi:

İnsanları motive eden en önemli unsurlardan birisi, karşı cinsin algılamasıdır. Teorisyenler tarafından hiç üzerinde durulmayan karşı cins etkisi, pek çok faaliyetin ilk hareketini verir Danışanınıza sorunuz:

  • Kimin tarafından beğenilmek istersin?
  • Eşin, sevgilinin seni nasıl görmesini istersin?
  • İlişkide ideal sen nasıl olurdun?

Maalesef ülkemizde tembellik dayatılan bir yaşam felsefesidir. Halbuki mutluluk, tembellikten değil,  çalışmaktan doğar. O nedenle önce bir zihniyet temizliği yapılmalıdır. “Çalışmak güzeldir” diye…

 

Umut Ahmet TARAKCI

AC Accredited Master Executive Coach 

Association For Coaching Türkiye Başkanı

 

Yazarın diğer yazıları:

Bilgi ve Kayıt Formu